Trong buổi phỏng vấn, ứng viên tự tin nói về Fanuc, mã G và dụng cụ đo. Tuy nhiên, khi vào xưởng, người ta nhận ra họ chỉ chạy chương trình có sẵn, chưa từng tự thiết lập dụng cụ hay kiểm tra chi tiết đầu tiên. Tên hệ thống trong hồ sơ là chính xác, nhưng phạm vi công việc thực tế của họ thì chưa rõ ràng.
Để giảm rủi ro này, nhà tuyển dụng nên kiểm tra các thao tác cụ thể. Với người vận hành, kỹ thuật viên thiết lập và lập trình viên CAM, các thao tác cần kiểm tra khác nhau dù cả ba đều làm việc với máy CNC. Trước tiên, nhà tuyển dụng cần mô tả công việc của vị trí tuyển dụng, sau đó yêu cầu ứng viên trình bày hoặc thực hiện một phần công việc đặc trưng.
Xác định rõ phạm vi công việc
Người vận hành có thể tải chương trình và phôi, giám sát quá trình gia công và đo kiểm chi tiết hoàn thiện. Kỹ thuật viên thiết lập chuẩn bị đồ gá, thiết lập dụng cụ, nhập hiệu chỉnh và đưa chi tiết đầu tiên về kích thước yêu cầu. Lập trình viên CAM lập kế hoạch gia công, tạo đường chạy dao và xuất chương trình NC. Tùy từng doanh nghiệp, nhiệm vụ có thể chồng chéo, nên tên chức danh không thể thay thế cho danh sách công việc cụ thể.
Tiêu chuẩn của NIMS phân biệt rõ vai trò người vận hành và lập trình viên CAM trong gia công. Đây là cơ sở hữu ích để xây dựng bài kiểm tra: tập trung vào công việc thực tế mà nhân viên sẽ làm. Nếu doanh nghiệp đào tạo người mới về một hệ điều khiển cụ thể sau khi tuyển, không cần yêu cầu ứng viên biết hết mọi menu của hệ điều khiển đó ngay từ đầu.
Hỏi về công việc thực tế ứng viên đã làm
Thay vì hỏi chung chung về kinh nghiệm, hãy yêu cầu ứng viên phân tích một chi tiết quen thuộc. Chi tiết đó gia công trên máy nào? Ai chọn hệ tọa độ và dụng cụ? Kích thước nào được kiểm tra sau lần chạy đầu tiên? Ứng viên tự điều chỉnh gì, còn lại giao cho kỹ thuật hoặc kỹ thuật viên thiết lập? Những câu hỏi này giúp phân biệt công việc cá nhân với kết quả của cả ca làm việc.
Tài liệu từ kinh nghiệm trước có thể hỗ trợ trao đổi: ảnh chi tiết, bản đồ thiết lập đã ẩn danh, kết quả đo hoặc chương trình mà ứng viên được phép chia sẻ. Quan trọng là thấy được mối liên hệ giữa tài liệu và đóng góp của người đó. Một bức ảnh chi tiết phức tạp không thể hiện ai lập trình, ai thiết lập máy hay ai chịu trách nhiệm kiểm soát kích thước.
Thông thường, không thể chia sẻ file làm việc của nhà tuyển dụng cũ. Trong trường hợp đó, trao đổi bằng lời hoặc bài tập trên chi tiết trung tính do doanh nghiệp cung cấp cũng đủ. Việc ứng viên không có hồ sơ công việc không nên bị coi là thiếu kỹ năng.
Bài tập thực hành ngắn
Cơ quan Quản lý Nhân sự Hoa Kỳ (OPM) coi bài tập thực hành là nhiệm vụ giống với công việc thực tế. Với vị trí CNC, bài tập có thể là một phần nhỏ trong quy trình sản xuất thông thường, không cần yêu cầu làm xong toàn bộ chi tiết.
Với người vận hành, có thể cung cấp bản vẽ và kết quả đo, yêu cầu xác định kích thước nào vượt dung sai và sẽ làm gì trước khi chạy chi tiết tiếp theo. Với kỹ thuật viên thiết lập, cung cấp sơ đồ gá và danh sách dụng cụ, yêu cầu trình bày cách chọn hệ tọa độ, kiểm tra chiều dài dụng cụ và cách chạy thử đầu tiên. Với lập trình viên CAM, đưa mô hình đơn giản, yêu cầu lên kế hoạch chuỗi công đoạn, chọn hệ tọa độ và chỉ ra các điểm cần kiểm tra đường chạy dao và phần mềm hậu xử lý.
Bài tập trên máy thực chỉ được thực hiện theo quy định an toàn của doanh nghiệp và dưới sự giám sát của nhân sự có trách nhiệm. Nhiều kỹ năng có thể đánh giá qua bản vẽ, đoạn chương trình, mô phỏng hoặc phân tích lỗi điển hình. Ứng viên được thông báo trước về thời gian làm bài và tiêu chí đánh giá.
Áp dụng tiêu chí đánh giá đồng nhất cho mọi ứng viên
Bài tập thực hành có giá trị khi kết quả có thể so sánh. Trước phỏng vấn, hãy ghi lại một số tiêu chí: ứng viên có đọc đúng dung sai không, có nhận ra nguy cơ va chạm không, có đề xuất trình tự kiểm tra hợp lý không, có biết giới hạn quyền hạn của mình không. Mỗi vị trí sẽ có tiêu chí riêng. Ví dụ, không yêu cầu người vận hành phải phát triển chiến lược CAM nếu đó không phải nhiệm vụ của họ.
Đặt cùng bộ câu hỏi chính cho tất cả ứng viên và đánh giá câu trả lời theo thang điểm chuẩn bị sẵn. OPM gọi đây là phỏng vấn có cấu trúc. Có thể hỏi thêm để làm rõ, nhưng tiêu chí chung để so sánh phải giống nhau.
Nên ghi lại hành động quan sát được. Ví dụ, ứng viên xác định đúng kích thước ngoài dung sai và đề xuất dừng sản xuất để kiểm tra hiệu chỉnh. Ghi chú này giúp nhóm tuyển dụng thảo luận cụ thể. Đánh giá chung chung không cho biết ứng viên có thể làm việc độc lập đến mức nào.
Không bài kiểm tra ngắn nào tái hiện toàn bộ ca làm việc. Nhưng kết hợp phân tích kinh nghiệm, bài tập thực hành nhỏ và tiêu chí đánh giá thống nhất sẽ giúp nhà tuyển dụng hiểu rõ hơn về kỹ năng thực tế. Sau khi tuyển, tiêu chí này cũng hỗ trợ xác định công việc nào nhân viên có thể đảm nhận ngay, đâu cần đào tạo hoặc giám sát thêm.